Piyangodan çıkan para, siyasi inançları değiştirir mi?

Melis Ayvallı     info@neogazete.com

 

Piyangodan yüklü bir para çıktığında, insanın sadece finansal durumu değil aynı zamanda, havadan kazanılan bu paranın etkisiyle, kişinin siyasi görüşleri de dahil olmak üzere birçok şey değişebilir.

Siyasi tercihlerdeki değişimler oldukça şaşırtıcıdır…

Şans oyunlarında büyük paralar kazanan kişiler üzerinde yapılan ve 2014’te yayınlanan bir araştırmada, bu insanların piyango kazandıktan sonra sağ görüşe kaydığı gözlemlenmiştir. 25 binden fazla kişinin incelendiği araştırmada, 1996 – 2009 yılları arasında piyangoda kazananların siyasi tercihlerindeki değişimler oldukça şaşırtıcıdır…

Katılımcıların 4277’si piyangoda kazanmış, daha önce siyasi görüşlerini bildirmiş insanlardan oluşmuştur ve bu kişilerde 0,13 oranında sağ görüşe kayma olduğu fark edilmiştir. Söz konusu durum, spektrumda, muhafazakar yöne doğru ortalama % 2 oranında bir kayma anlamına gelir.

Zengin olmak ile siyasi görüş arasındaki bağlantı…

Bu değişim, ilk bakışta çok büyük görülmeyebilir ancak kişinin siyasi tercihlerini etkileyen eğitim gibi diğer faktörlerle kıyaslandığında dikkat çekici bir hal alır. Daha fazla para sahibi olmak ile siyasi bakımdan daha sağda yer edinme arasında bir bağlantı olduğu biliniyor fakat bunu, insanların hangi değerlerle yetiştirildiğinden ve içinde bulundukları sosyal çevrelerden ayırmak zordur.

kişinin geçmişinden ve önceki fikirlerinden bağımsız olarak…

Mesela, piyangoda kazananlara ilişkin veriler, banka hesabına giren toplu paranın, kişinin geçmişinden ve önceki fikirlerinden bağımsız olarak, siyasi görüşlerinde önemli bir değişime neden olduğunu açıkça gösterir lakin bu insanların neden sağa kaydığı açıkça bilinmemek ile beraber, kazanılan o paraları hak etmiş olma duygusuna kapılmalarının etkisinin de büyük rol oynayabileceği düşünülüyor.

‘Hak ederek’ kazanmış olma duygusu…

Davranış uzmanları tarafından yapılan araştırmaların sonucunda, çalışıp kazanılan paranın insanlarda hak ederek kazanmış olma duygusu oluşturduğu bilinir lakin piyango ve şans oyunları ile elde edilen paranın da aynı şiddette etkileyeceği pek tahmin edilememiştir.

Paraya karşı gelişen bu tutum sebebiyle, piyangoyu kazananlar vergi yoluyla bu paranın bir kısmına el konulup yeniden dağıtılmasına pek sıcak bakmazlar, bunu destekler bir şekilde de piyango kazananların, servetin vergi yoluyla yeniden dağıtılması politikasını destekleme ihtimalinin çok daha düşük olduğu gösterilmiştir.

Siyasi alanlarda yapılan araştırmalar ise, bu bahsi geçen tercihlerin neredeyse yaradılıştan itibaren aynı kaldığına, insanların yetişme sürecinde güçlü siyasi inançlar edindiklerine olan fikri desteklemiştir.

Yani, lotoda kazanılan paranın bile asli inançları değiştirebiliyor oluşu, aslında insanların siyasi ve ideolojik görüşlerinin tahmin ettiğimizden daha kaygan olabileceğine işaret ediyor…